Archive for May, 2009

Huismussen; de Huismus op 19mei2009

De dag is uiteindelijk (rond lunch) warm geworden, boven de 18 graden, en voor de helft zonnig en de helft bewolkt.

05:30 uur – m’n wekker gaat. Eerst even wakker worden, dan voor de dieren zorgen … Tjielp. Tjielp… Tjielptjielptjielptjielptjielptjielptjielptjielp .. De goegemeente is vlak daarna dus ook al weer uit de veren.
Dat kan niet goed zijn, denk ik nog. Zo’n groot verschil met gisteren, in tijd. Maar het klopt weldegelijk; zon op vandaag om 05:39 uur.
‘k Had dat van de winter ook al eens in de gaten gehouden (ook ‘s avonds) en toen klopte het ook al telkens met de gegevens over het opkomen van de zon.

Het verhaal dat mussen langslapers zijn die ook nog eens vroeg naar bed gaan gaat dus niet op.
Dat is voor mensen die zelf nog nooit in voorjaar, zomer of herfst met de zon op gestaan zijn, en daarom nooit gehoord hebben hoe vroeg de mussen eigenlijk tjilpen 🙂

06:30 uur – Voor de dieren gezorgd. Kwam over de “begraafplaats”; een plek in de tuin waar de -op dit erf gevonden- kleine dode dieren begraven worden. De heuvel daar, meer een hobbel gelukkig, is nog steeds een nare plaats. Daar liggen heel erg veel dode mussen.
Uit een jaar dat er iemand in de omgeving klaarblijkelijk gif had gestrooid, waar zij bij konden komen. Nog samen met AID geprobeerd te achterhalen welk gif. Niet gelukt.
Allemaal blinde oogjes, rommelig verendek, rondjes draaien een kant op, geen voer meer kunnen vinden al lag het onder de neus ..
Die ogen .. niet zwart meer, zoals het hoort, maar als wazige plastic bolletjes ..
Gelukkig is het de afgelopen 5 jaar niet meer voor gekomen onder de huismussen. Wel nog onder tortelduiven.
Nare plek is het.

Nu ik het toch over nare dingen heb ..
Dit jaar treffen we opeens verschillende dieren met fysieke beschadigingen. Kapot vleugeltje aan een mus, kapotte pootjes aan verschillende mussen en eenden. Een eend met een zodanig kapotte poot dat ik die moet proberen te vangen en naar een dierenarts brengen.
Maar de meest gruwelijke was een jong eendje met een voor de helft af gescheurde bovensnavel. Tot aan de wortel, zal ik maar zeggen. Alsof die aan een vishaak omhoog getrokken was geweest en er afgerukt zo zag het er uit. Beestje was heel erg levendig, dat wel, maar eten zou het nooit meer kunnen. Vogelopvang heeft het in laten slapen.

07:00 uur – Baltsend mannetje zingt voor een vrouwtje. Het vrouwtje tjittert en stuurt hem daarmee weg. Het is meteen over voor het mannetje.
Voor degenen die de geluiden van huismussen hadden willen leren kennen doe ik een poging zijn baltszang weer te geven (ik ben geen prof op dit gebied): tjulptjulptjulptjulptjulptjulp en dan op de volgende toonhoogten ongeveer; GCECGCECGCECGCE etc.
Maar je mag ook zelf komen luisteren. (Zie koppelingenblok voor een link naar de voorlopige stichting website, met aldaar een e-mail adres.)

08:00 uur – Nu begrijp ik waarom het hier dit jaar zo plotseling vol was met jonge mussen; er zijn nesten met 4 en 3 uitgevlogen jongen.
In voorgaande jaren waren dat er dacht ik telkens niet meer dan 2. Maar nu volgen er 4 jongen een vrouwtje dat muggen voor hen alle vier zoekt. En 3 jongen beginnen te bedelen en naderen een mannetje dat muggen met zich mee draagt voor hen.

Dat wordt groot feest voor degenen die hier wel eens willen komen kijken naar de dieren 🙂
Daar zitten de predatoren natuurlijk ook aan vast.
En veel mensen vinden dat toch ook wel heel bijzonder; vooral de sperwers en de ransuilen.
Zelf vind ik de Vlaamse Gaai een prachtige vogel.

15:00 uur – ?? Een witte parkiet ?
O ja .. Ieder jaar laat hier iemand in het dorp z’n, of haar, parkiet ontsnappen 🙂 Vorige jaren was het een blauwgrijze. Ik vermoed dat dat ook een groepsdier is, en dat die daarom telkens de mussen hier opzoekt.

Tjitterende mussen verzameld om me te bekijken, hoog vanuit een struik.
Een (heel) klein deel van de tjitterende mussen. Verzameld om me met enige argwaan te bekijken, hoog vanuit een struik.

17:00 uur – Nog eentje die ik even vergeten was:
Dat tjitteren om de jongen te waarschuwen voor mijn aanwezigheid, wat wel alarm is maar niet onmiddelijke actie vraagt (blijkens de reactie van de andere huismussen op het tjitteren):

Ik blijf daar zojuist even naar staan kijken, om te zien of het een mannetje of een vrouwtje was die het alarm gaf. En wat gebeurt er ?
Ze verzamelden zich rond de mus die alarm geeft en gaan vanaf die plek naar me zitten kijken, met gestrekte nekjes, en ook tjitteren als alarm. 🙂 Dan zie je opeens hoe veel er in zo’n paar struiken zitten.

In voorgaande jaren zaten de mussen dan uiteindelijk met tientallen, zoniet honderden, hoog in de coniveren precies hetzelfde te doen.

Goeie manier om ze te tellen, eigenlijk wel.

18:30 uur – Hierna hou ik het gezien voor vandaag, maar dit moet ik nog even melden.
Voor degenen die graag roofvogels van dichtbij willen zien; ik mocht tot op 4 meter naderen, en weglopen mocht ik ook, zonder dat ze zich liet storen. (Wel af en toe pauze in het lopen, om te checken of ze nog gerust was.)

Sperwer in de achtertuin; ze laat zich tot op 4 meter naderen en eet ook als ik weg ga ongestoord verder.
Sperwer-vrouw in de achtertuin; ze laat zich tot op 4 meter naderen en eet ook als ik weg ga ongestoord verder.

Maar een moedereend met 6 pullen probeert er, 10 minuten later, alsnog een einde aan te maken. 🙂 Die loopt op de sperwer af en kwaakt flink hard .. Niet dat het helpt, want de sperwer zit hoog en droog op het offerblok.

No comment »

Huismussen; de Huismus op 18mei2009

Vandaag een bewolkte lucht, frisse wind, af en toe de zon die er door komt. Af en toe lijkt het ook stevig te willen gaan onweren als je die luchten zo ziet. Onder de 18 graden is het zeker.

05:45 uur – De huismussen zijn wakker en zitten te tsjilpen bij het voer.
Gegeten wordt er nog niet. Zeker eerst aan de koffie ofzo.
Tijdstip blijkt te kloppen met het moment van zonsopgang; 05:41 uur. (Die paar minuten is omdat ik het niet meteen in de gaten had, en ook niet meteen op de klok keek.)
‘k Heb een link bij de koppelingen gedaan; kun je zien hoe laat de zon op komt en hoe laat die ondergaat. Telkens van de op dat moment actuele dag.

06:40 uur – De sperwer slaat zijn of haar eerste prooi. Ik heb het dier niet gezien, maar hoor de kreten van een mus in doodsnood en vervolgens de alarmkreten van de boerenzwaluwen.
Als hun alarmkreten klinken geldt dat als luchtalarm; aanval uit de lucht, dus sperwer. In dit geval; een -met prooi- vertrekkende sperwer.
Klinken de alarmkreten van de merel, dan gaat het om een aanval dichter bij de grond; want daar zitten de jongen van de merel. Dan is er een ekster of een kat. Klinken de alarmgeluiden van een eend dan kan het ook nog een meeuw of een reiger zijn. Het winterkoninkje laat het alarm op ongeveer dezelfde momenten als de merel horen.

De huismussen reageren daar op. Maar het lijkt alsof ze dat ieder jaar opnieuw moeten leren. Misschien omdat dat systeem ‘s winters niet in werking is. (Geen zwaluwen in de lucht en geen jongen bij de andere vogels.)

Twee jonge mussen, uit een nest van drie, op de eerste dag dat ze uitgevlogen zijn.
Foto’s maak ik nu maar vanuit het huis, om ze daar niet te veel mee lastig te vallen.

07:00 uur – In de voortuin worden nu eerst alle muggen “opgeruimd” door de volwassen mussen. Ze worden verzameld en aan de jongen gevoerd. Luxe situatie, want aan het IJsselmeer wemelt het van de muggen.
Dat was in 1998 exact de reden dat ik de huismussen ging bij voeren; dan konden ze ‘s zomers helpen met de muggen. En dat doen ze dus 🙂
Mag ik blij zijn dat huismussen meerdere nestjes per jaar hebben, want al die moeite doen ze wel voor de kleintjes, maar voor zichzelf is denk ik zaad veel gemakkelijker.

Prachtig samenspel van allerlei elementen uit de natuur en aspecten uit de cultuur.

10:30 uur – Zelf kan ik niet veel goed doen bij ze, op het moment. Ik krijg net 3 soorten van hun eigen alarm naar m’n hoofd geslingert. 🙂 Een tjitteren van mannetjes en vrouwtjes, om hun kroost te waarschuwen voor me, een tjulptjulptjulp wat eigenlijk alleen bij grote paniek gedaan wordt, en een mooie triller die een paar jaar geleden voor het eerst door een van de mussen was ontwikkelt, waarvan toen nog niemand van zijn familie begreep dat dat een bepaald alarm moet voorstellen 🙂
Inmiddels gebruiken meerdere mannetjes dat geluid als alarm, maar soms ook nog wel voor de grap, lijkt het.
Die triller loopt van hoog naar laag, een beetje als een jankend jong hondje.
‘k Heb van de tjitters een videootje. Moet nog uitpuzzelen hoe ik dat geluid over kan dragen naar het wwweb.

19:30 uur – Vanmiddag deed de Vlaamse Gaai ook een aanval. Zal haast wel gelukt zijn. Maar ik schat dat er evengoed al gauw nog tegen de 40 net uitgevlogen jonge huismussen zitten.

Er wordt geroofd (geconstateerd) maar er kwamen vandaag toch ook nog zeker drie jongen bij; je kunt aan het gedrag zien wie er “nieuw in de wereld” is. Dons in de veren, veel slapen & liefst samen met een broertje of zusje, opgepropt zitten wachten, aanhoudend bedelend achter ouders aan zodra die in zicht zijn.

No comment »

Huismussen; de Huismus op 17mei2009

07:00 uur – Nattigheid, water, regen, modderplassen. De mussen zijn wakker, de kleintjes ook, maar het zaad is nat en dat is een probleem voor ze. Althans; ze eten alleen van de droge zaden.
Daar dus gefladder en elkaar proberen weg te jagen en jongen die niet vlot aan de beurt komen met het eten. Dus even snel wat “parapluutjes” gemaakt voor de overige voerplekken.
‘t Is al gauw weer goed voor de huismusen, zolang je de constructie niet al te opvallend maakt. Geen enorm knaloranje geval, maar liever kleinere donkergekleurde “hoedjes”. De volwassen dieren zijn erg gevoelig voor plotselinge veranderingen in de omgeving. Zoals de aanwezigheid van een mens, opeens een kruiwagen vlakbij, of een knaloranje paraplu, om maar iets te noemen.
Als dat “ding” daar blijft, duurt het lang voordat ze dan weer durven eten. Hoewel de ene volwassen mus er wel duidelijk minder moeite mee heeft dan de andere. Is het “ding” redelijk onopvallend, dan zitten ze binnen een half uurtje alweer te eten.
Kronkelwilg met 3 van de .. 40 ? .. jonge mussen van vandaag.

15:00 uur – Zojuist mijn eerste rondleiding gegeven aan een (menselijk) echtpaar dat in het dorp op bezoek was en dat naar de mussentuin wilde komen kijken. 🙂 Geweldig leuk om te doen.
Ze wilden zelf ook graag meer mussen in de tuin hebben, en daarvoor hadden ze al eerder in het jaar een dikke stek van een bamboe via-via van me mee gekregen. Ze zijn helemaal enthousiast en bij het weggaan stootten ze elkaar nog eens aan “Moet je eens horen hoeveel mussen hier zijn!”
Gaaf. Echt heel erg leuk om te doen.

15:30 uur – Een jonge huismus bedelt bij een mannetjes huismus om eten, maar mannetje heeft de snavel vol met andere zaken; een wit veertje. Even later het zelfde koppel, en nu staat het mannetje ondanks gebedel aan dor gras te trekken.
Het is onwaarschijnlijk dat dit niet de vader van het jong is; dat lijkt een behoorlijk duidelijke rolverdeling te zijn.

Ik zie ook wel meer vrouwtjes voeren de laatste 2 dagen ofzo. Wat eerder eigenlijk alleen maar mannetjes deden. Ook het baltsen (door de mannetjes) is vandaag opvallend. Zelfs voor vrouwtjes die overduidelijk druk zijn met het eten van de jongen; vliegt van hot naar her, zo veel mogelijk mugjes verzamelend, helemaal geen tijd voor de dans van het mannetje. Hij wordt dan ook binnen enkele seconden met een getjitter van het vrouwtje af gekapt.

Het zal toch niet zo zijn dat de huismussen zich al weer klaar maken voor de volgende ronde paringen, eitjes en jongen .. ?

Gleditsia met 2 van de .. 40 ? .. jonge mussen van vandaag.
Gleditsia met 2 van de .. 40 ? .. jonge mussen van vandaag.

16:00 uur – Allemaal bruine “kolibrietjes” in de voortuin. “Hovering sparrows”. Volwassen huismussen die bewegingloos in de lucht hangen (op de vleugels na) om muggen van overal van de coniveren, bomen, struiken en klimplanten te halen. En om die vervolgens aan de jongen te voeren. Naar schatting ongeveer evenveel mannetjes als vrouwtjes.
Morgen probeer ik het op de foto te krijgen.

Andere observatie; het lijkt alsof de huismussen hun activiteiten meer naar de voortuin verleggen sinds ik ze (vanaf begin april dit jaar) in de achtertuin zo regelmatig bezoek met de camera.

No comment »

Huismussen; de Huismus op 16mei2009

10:00 uur – ‘t Is lekker zonnig weer, al waait het aardig.
Inmiddels zijn er al gauw een stuk of dertig jonge huismussen die klaarblijkelijk op dit erf hun nest hadden.
Die hoor je nu de hele dag door roepen.

Alle adulten kwamen een week geleden nog telkens rond lunchtijd hierheen.
Dat is nu een stuk minder, maar goed, die zullen het wel druk hebben met hun kroost even verderop.

Want lang niet alles dat hier komt eten, blijft hier jaar in jaar uit wonen natuurlijk. Dat is ook de hele opzet hier; uitzwermen over een groter gebied en na verloop van tijd “hop van de rode lijst af”, als het even kan.

Vanmorgen weer een foto gemaakt.
Met een andere camera+objectief deze keer.

‘t Is een jong dat aan het poetsen is.

Gierzwaluwen waren ook al vroeg weer te horen, evenals de tuinfluiter, koolmees, pimpelmees, merel, houtduif, turkse tortel, winterkoning en zo verder.
De boerenzwaluwen waren wat later maar zijn er ook nog.

Jonge mus zit in de ochtendzon wat te poetsen.

Twee jonge mussn plukken wat aan de Phillostachys Nigra (bamboe).

15:00 uur – Naar schatting zijn er nu meer dan 40 jonge huismussen uit de nesten gekomen. Als ik een geluidsopname kon toevoegen zou ik dat onmiddelijk doen. Het is een hele kakefonie van getjirp, getjullup en gekwetter van jongen die hun ouders roepen, mannetjes die een voedend vrouwtje proberen te versieren voor een nieuw legsel en vrouwtjes die de jongen waarschuwen voor mijn aanwezigheid.

21:00 uur – Op een enkel huismussen-gezin met drie hongerige kinderen na, zijn alle mussen vertrokken voor de nacht. Veel in de klimop, veel terug in de nesten en veel in de bamboe. Morgen weer een enerverende dag voor ze, maar vandaag geen bezoek van de sperwers gehad.

No comment »

Huismussen; de Huismus op 15mei2009

07:00 uur – De mussen zijn al lang hun bed uit. Weer nieuwe jongen, deze keer in de voortuin. Ik vermoed dan ook dat hun nest aan de Noordzijde (voorkant) van het huis zit. Ze hebben er vollop zin in vandaag :-). Ondanks wat druilerig weer; nog net geen regen.
Alle voerPlekken gevuld. (Flessen, silo’s, kooivogelzaadSilotjes etc.)

13:00 uur – Raak geweest. Maar de mus is ter plekke opgegeten. (Dacht dat ze het mee namen naar het nest, maar misschien niet wanneer de jongen nog maar net uit het ei zijn.)
En er is eigenaardig veel blijven liggen. Pootje, darmpjes .. Gewoonlijk ligt er later alleen nog een snaveltje en de veren. Denk dus dat het dier gestoord werd. Zonde van het musje, dat niet alles op is.

De sperwers hebben hier een vaste plek voor. Achterin de tuin. Op een dikke boomstronk van ongeveer een meter hoog.
“Het offerblok”.

Het duurt nu wel een stuk langer dan 10 minuten voordat de mussen weer gekalmeerd zijn. Denk dat zo’n slachting zelfs voor een mus niet om aan te zien is, misschien.

Het offerblok met verse resten van de prooi; een huismus.

19:15 uur – De huismussen zijn nog lang niet moe; er wordt nog vol op gekwettert. Maar er zitten er wel al aardig wat in de klimop op bed gezellig te doen. 😉
Alle grond en planten zijn nu echt nat geworden, na uren regendruppels. En de mussen die nog willen eten, zoeken de dichte struiken op om een paraplu te hebben aan de bladeren.
Ze zitten in de bamboe met liguster en elaegnus ebbingei, als ik het goed schrijf. Die drie, plus nog wat klimroos, hop, bruidsluier en een schijnhulst, zijn door elkaar heen gegroeid.

Het houdt op met zachtjes regenen. De jonge mussen krijgen hun eerste onvrijwillige warme douche.

Een ouder met voedsel.

No comment »

Huismussen; de Huismus op 14mei2009

17:30 uur – Groot alarm in de tuin. Onder boerenzwaluwen, merels en huismussen.
Als ik ga kijken is de vrouwtjes sperwer op het “offerblok” bezig met haar prooi; een jonge huismus. Ze vertrekt, met de krijsende prooi in haar klauwen, naar een rustiger plek.
Alle bijna 20 boerenzwaluwen geven -hoog in de lucht- weer massaal alarm.

Dat het sperwer vrouwtje weer jaagt betekent dat haar jongen uit het ei zijn.

En dat wordt vanaf vandaag weer minimaal ÊÊn keer per dag een mus die ten prooi valt aan de familie sperwer. Hopelijk niet allemaal uit deze tuin.

We zullen zien hoe het gaat.

17:40 uur – De hele goegemeente is al weer aan het kwetteren en roepen alsof er niets gebeurd is.

Jonge mus knabbelt aan blad van kronkelwilg.

No comment »

Huismussen; de Huismus op 13mei2009

Vader mus voert een kind op 13 mei 2009.

No comment »

Huismussen; de Huismus op 12mei2009

Jonge mus roept luidkeels en argeloos om voedsel.

No comment »

Huismussen; de Huismus op 11mei2009

Zeker 8 jonge huismussen nu in de bomen.
Dus weer wat meer jongen uitgevlogen.

Jonge mussen wachten in de zon op vader mus met het eten.

No comment »

Huismussen; de Huismus op 10mei2009

Minimaal 4 jonge mussen op dit moment, maar waarschijnlijk al wat meer. Heb er vier tegelijk in de -nog niet zo dicht begroeide- honingboom zien zitten.

Jonge mus, nog met dons in het verenkleed.

No comment »

Huismussen; de Huismus op 09mei2009

Om 10:30 uur de eerste jonge mus -van de groep van ongeveer 70 volwassen huismussen- die zich laat zien dit jaar. Om 12:00 uur blijken er al drie te zitten. In de top van de Liriodendron tulpifera, op zo’n 4 meter hoogte.
Ik vermoed dat deze jongen zich op dezelfde hoogte ophouden als de hoogte van hun nest geweest is.

De eerste jonge mussen die zich dit jaar (2009) laten zien.

No comment »